Akciğer hastalıkları, solunum sistemini etkileyen çeşitli durumları kapsayan genel bir terimdir. Akciğerler, vücudun oksijen almasına ve karbon dioksit atmasına yardımcı olan önemli bir solunum organıdır. Akciğer hastalıkları, bu organın normal fonksiyonlarını engelleyen veya bozan bir dizi durumu ifade eder. İşte bazı yaygın akciğer hastalıkları örnekleri:

​

Astım:

Astım, solunum yollarının iltihaplanması ve daralması sonucu nefes almada zorluk yaşanan bir durumdur. Astım atağının tetikleyicileri arasında alerjenler, egzersiz, soğuk hava veya enfeksiyonlar bulunabilir.

 

​

Astımlı Hastalar Neden "FısFıs" Kullanırlar?

Astım bronşlarımızın daralması sonucu gelişen bir hastalıktır. Astım tedavisinin diğer tüm hastalıklardan en önemli farkı ağızdan yutularak alınan hap veya tabletler değil hastalarımızın çoğunlukla "fısfıs" diye tanımladıkları inhaler ilaçların kullanılmasıdır. İnhaler/fısfısların kullanılmasının 3önemli nedeni vardır;

1.  Bu ilaçlar direk olarak hastalığın olduğu yere gider ve bu yüzden ağızdan yutularak veya damardan verilen ilaçlara göre çok daha etkilidir. 

2. Bu ilaçların etkisi çok hızlı (dakikalar içinde) başlar, bu da nefes darlığı içinde bulunan bir hasta için son derece önemli ve faydalıdır.  

3. Solunum yolu ile kullanılan bu ilaçların yan etkileri tablet veya damardan kullanılan ilaçalra göre yok denecek kadar azdır. 

Bu yüzden astımınız varsa doktorunuzun önerdiği şekilde ve dozda inhaler ya da diğer deyişle fısfısınızı kullanın. Bu sizin hastalığınızın kontrol altıan alınması için en etkili ve yan etkisi minimum olan yöntemdir. ​

​

Astımlı Hastaların En Çok Yaptığı Hatalar

"İlaçlarını düzenli kullanmamak" hastalarımızın en çok yaptığı hatadır. Hastalar tansiyon, şeker, kalp ilaçlarını düzenli kullanırlar. Ancak astım ilaçlarını iyi oldukları dönmede kullanmayı ihmal ederler. Astım da diğer hastalıklar gibi kroniktir ve düzenli tedavi gerektirir. 

Düzenli tedavinin bir çok faydası vardır. Bunlardan bazıları;

1) Hastanın yaşam kalitesini artırır. Yani nerede geleceği belli olmayan nefes darlığı ve öksürük ataklarını önler, Gece uyanmalarını engelleyerek rahat bir uyku sağlar.

2) Atakları engelleyerek acil servis başvurularını , hastaneye yatışları ölümleri önler.

3) İş ve okul günü kaybını engeller.

4) İlaçların kullanılmadığı durumlarda ileride daha fazla ilaç kullanılmaya (başta kortizon olmak üzere) bağlı olarak gelişebilecek yan etkileri önler.

​

Astım İlaçları Alışkanlık Yapar mı?

Bu çok yanlış bir inanıştır. Astım ilaçlarını düzenli kullanırsam bir daha bu ilaçları bırakamam gibi bir düşünce çoğu hastada vardır. Oysa gerçek tam tersidir. Düzenli tedavi hastalığın şiddetini azaltarak hastalığın kontrol altına alınmasını sağlar.. Düzenli tedavisini ihmal etmeyen hastalar hastalık kontrol altına alındıkça dozlar azaltılacak, tam kontrol altına alındığında ise ilaçlar minimum doza düşülebilecek veya bırakılabilecektir. Bu nedenle doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı bırakmayınız. Doktorunuzu sizin hastalığınızın şiddetine göre dozları ayarlayabilir ve mümkün olan en düşük dozda ilaçları verebilir.  

​

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı):

KOAH, genellikle sigara içimi nedeniyle oluşan kronik bronşit ve amfizem gibi durumları içeren ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. Bu hastalık, hava akışının kısıtlanmasına neden olur.

​

Akciğer Kanseri:

Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin anormal büyümesi sonucu oluşan bir tür kanserdir. Sigara içimi, hava kirliliği ve genetik faktörler gibi birçok etken akciğer kanserinin riskini artırabilir.

​

Pnömoni:

Pnömoni, akciğer dokusunun enfeksiyonu sonucu oluşan bir iltihaplanma durumudur. Bakteri, virüs veya mantarlar gibi mikroorganizmaların neden olduğu bu enfeksiyon, solunum zorluğuna ve öksürüğe neden olabilir.

​

Fibrozis:

Akciğer fibrozisi, akciğer dokusunda anormal şekilde fazla miktarda fibröz doku birikmesine neden olan bir durumdur. Bu durum, akciğer fonksiyonlarını ciddi şekilde etkileyebilir.

​

Sarkoidoz:

Sarkoidoz, vücutta granülom adı verilen küçük iltihaplı nodüllerin oluştuğu bir hastalıktır. Akciğerleri etkileyebileceği gibi diğer organları da etkileyebilir.

​

Plevral Efüzyon:

Plevral efüzyon, akciğer zarları arasındaki boşlukta sıvı birikmesi durumunu ifade eder. Bu durum, zatürre, kanser veya kalp yetmezliği gibi başka bir hastalığın bir belirtisi olabilir.

​

Öksürük ile ilgili bilinmesi gereken gerçekler

​

1) Öksürüyorum, korkmalı mıyım?

Çoğu zaman için korkmaya gerek yoktur. Akciğerlerimizi koruyucu ve iyileştirici etkisi olan bir reklekstir. Öksürük vücudun önemli bir savunma silahıdır. Havayollarımıza ve akciğerlerimizi ulaşan tehlikeyi uzaklaştırmamızı sağlar. Bu yabancı maddeler ya da vücudumuz için tehlikeler arasında mikroplar, yabancı maddeler, sekresyonlar, kan ve ölü dokular ve hatta kanser hücreleri olabilir. Yaşamı boyunca öksürmeyen insan yoktur. Bizi aslında hastalıklardan koruyan bir reflekstir. Bu nedenle özellikle öksürüğün en başta gelen nedeni arasında yer alan grip/nezle gibi durumlarda öksürük olağandır. Endişenmeye gerek yoktur. Hastalığın aşağıda bulunan hayati organımız olan akciğerlere inmesine engelleyen bir durumdur. Buna karşılık öksürük refleksinin olmadığı felç durumlarında akciğerleri korumak imkansız hale gelir. Çoğu zaman da bu tür hastalar öksürük refleksi olmadığı için akciğerlerini koruyamazlar ve akciğer enfeksiyonları ile karşı karşıya gelirler, tedavileri oldukça güç hatta çoğu zaman imkansız olabilir. Bu yüzden öksürebiliyor olmak bizi bir çok hastalıktan koruduğunu unutmamak gerekir. Bu yüzden öksürüğü kesen tedaviler çok nadir bazı durumlar dışında asla kullanılmamalıdır. 

2) Öksürüyorum, ne zaman doktora başvurmalıyım?

Öksürüğün kendisi değil ama öksürüğe neden olan durum önemli olabilir. Öksürük en başta gelen doktor başvurları arasında yer almaktadır. Grip/nezle gibi üst solunum yolu enfeksiyonları akut öksürüğün en başta gelen nedenidir. Korkulacak bir durum yoktur. Hatta vücudumuzu koruyan bir durumdur. Buna karşılık akut öksürüğünüz arasında zatürre, astım atağı, akciğer embolisi gibi ciddi hastalıklar da yer almaktadır. Öksürük ile birlikte akciğerlerinizden balgam geliyorsa, ateşiniz çok yüksekse, öksürük ile birlikte göğsünüzde özellikle batıcı tarzda bir ağrınız varsa, öksürük ile birlikte balgamınızda kan görüyorsanız veya nefesinizde daralma hissediyorsanız daha ciddi bir durumun öksürüğünüze yol açma olasılığı yüksektir. Bu nedenle  öksürüğünüze neyin neden olduğuna karar vermesi için bir doktorun incelmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.

3) Öksürük tipleri var mıdır?  

Ani başlayan ve 2-3 haftaya kadar süren öksürüğe "akut" öksürük denir. İki ayı geçen öksürük kronikleşmiş demektir. Mutlaka neden olan durumun ortaya çıkarılması gerekir. Kronik öksürüğün nedenleri arasında bazı ilaçlar, mide reflüsü, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kronik rinosinüzit gibi nispeten daha iyi huylu durumlar olabileceği gibi başta akciğer kanseri olmak üzere daha tehlikeli durumlar olabilir. Bu hastalıkların ayırıcı tanısını bir hekim yapabilir. Kronik öksürüğünüz varsa mutlaka bir hekime (ulaşabiliyorsanız bir göğüs hastalıkları uzmanına) görünmeniz uygun olacaktır. 

​

​

Akciğer hastalıkları geniş bir yelpazede olabilir ve tedavi seçenekleri hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle, doğru teşhis ve tedavi için bir bizden danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.